VISA / Master ඩෙබිට් කාඩ් පත් ගැන කසුන් චාමරගේ ප්‍රශ්ණ වලට පිළිතුරු ......

ප්‍රශ්නය : දැනට ලංකාවේ බැංකු වලින් දෙන International Master,Visa Debit කාඩ්ස් ගැන විස්තරයක් කරන්න...Master ආයතනය නිකුත් කරන කාඩ්පත් වලට ලංකාවේදී සහ අන්තර්ජාතිකව ලැබෙන වට්ටම් සහ වාසි පිලිඔවද සහ Visa ආයතනය නිකුත් කරන කාඩ්පත් වලට ලංකාවේදී සහ අන්තර්ජාතිකව ලැබෙන වට්ටම් සහ වාසි පිලිඹඳව හොඳ පැහැදිලි කිරීමක් දෙන්න....

මේ ගැන විස්තර කරන්න කලින් වීසා/මාස්ටර් කියන්නේ මොනවද කියලා කියන්න වෙනවා. මේවා ඇමෙරිකාව මත පදනම් වූ ආයතන. මේ දෙකට අමතරව ඇමෙරිකන් එක්ස්පස් ආයතනය, ජපානයේ JCB ආයතනය ක්‍රෙඩිට්/ඩෙබිට් ගනුදෙනු පිළිබඳ මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කරනවා. ඩෙබිට් එහෙමත් නැත්නම් හැර කාඩ් කියන එකේ සාමාන්‍ය තේරුම තමන්ගේ ගිණුමට සෘජුව සම්බන්ධ කර එහි ඇති මුදල් පරිහරණය කිරීමේ අවස්තාව සැලසීමයි. නමුත් වීසා ඩෙබිට් කියන්නේ VISA ආයතනය සමගින් එකතුව  කරන හර කාඩ්පත් සන්නමක්. එයින් පසු ඔවුන් එම පන්නයේ සන්නම් කිහිපයක්ම හඳුන්වා දී තිබෙනවා. එයින් එකක් තමයි VISA debit කියන්නේ. අනිත් එක VISA Electron. මේ දෙකෙන්ම බොහෝවිට එකම දෙයක් තමයි වෙන්නේ. ඒ කියන්නේ ඔබේ ඉතිරි කිරීමේ හෝ ජංගම ගිනුමත් සමග සම්බන්ධ වෙලා එහි තිබෙන ශේෂය මත භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම හෝ ATM යන්ත්‍ර මගින් මුදල් ලබා ගැනීමට ඉඩ සැලසීම. සාපේක්ෂව VISA Debit වලට වඩා VISA Electron පරණයි. මතක තබා ගන්න මේවා ඔවුන්ගේ සන්නම්(Product) නාම දෙකක් පමණයි. Master කියන්නේ VISA වලට ඉන්න ප්‍රධාන තරගකරුවා.  එනමුත් ඔවුන් කාඩ් මගින් කෙරෙන සොරකම් වැළකීම වැනි මෙහෙයුම් වලදී සාමූහිකව කටයුතු කරනවා. දැන් ඔබේ ප්‍රශ්නය වෙත යොමු වෙමු.

 ශ්‍රී ලංකාවේ සියළුම බැංකු මේ වනවිට වීසා හෝ මාස්ට ර්ජාලයන් සමග එකතුව ඩෙබිට් කාඩ් පත් නිකුත් කරනවා. මෙම ප්‍රශ්නය අසා බොහෝ කලක් ගත වී ඇති බැවින් ඩෙබිට් කාඩ් ගනුදෙනු තවදුරටත් ආගන්තුක නොවන සමයක් වන අද දින මෙය කියවන ඕනෑම කෙනෙකු ළඟ ඩෙබිට් කාඩ් පතක් තිබෙනවා.

ඒවායෙන් ලැබෙන වට්ටම් පිලිබඳ මෙවැනි සටහනකින් විස්තර කිරීම පහසු නෑ. අද ඔබේ ජංගම දුරකතනයට එවැනි දේ පිලිබඳ අවශ්‍ය ප්‍රමාණයටත් වඩා කෙටි පණිවුඩ ප්‍රමාණයක් ලැබෙනවා ඇති. නමුත් අන්තර්ජාතික පාපන්දු සංගමය (FIFA) ආයතනය ඔවුන් විසින් සංවිධානය කරන කිසදු තරගාවලියක් පවතින සමයක, එම නාමය යොදාගෙන කෙරෙන ගනුදෙනු වලදී කිසිදු ගාස්තුවක් අය නොකිරීමට මේ ආයතන වලට නියෝග කර තිබෙනවා. හොඳම උදාහරණය 2010 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ පැවති තරගාවලිය වෙනුවෙන් කොළඹ හිල්ටන් හෝටලයේ කෙරෙනු ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් වලදී 25%ක වට්ටමක් සියළු රන් කාඩ් හිමියන්ට සලසනු ලැබුවා. රුපියල් 1000ක් වූ ඇතුලත් වීමේ ගාස්තුව වෙනුවෙන් අප ගෙවනු ලැබුයේ රුපියල් 750ක් පමණයි. නමුත් ඒ රුපියල් 1000ම ඇතුලත් වීමෙන් පසු භාවිතා කිරීමේ පහසුව සලසා දෙනු ලැබුවා. 

 ඒ නිසා සහතිකවම අන්තර්ජාතිකව ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලි පවතින සමයන්හී ගාස්තු කිසිවක් අය නොකරන බව සහතිකවම පවසන්න පුළුවන්.නමුත්මේ බොහෝ දේ ලබාදෙන්නේ ක්‍රෙඩිට් කාඩ්වලට.

 

ඒ දෙන කාඩ් හැම එකක්ම වගේ Master,Visa ආයතන මගින් නිකුත් කරන කාඩ් නිසා ඕනිම බැංකුවකින් International Debit කාඩ් එකක් ගත්තට කමක් නැද්ද?

ඇත්ත වශයෙන්ම VISA/Master සංකේත සහිතව නම් කාඩ්පත නිකුත් කරන්නේ, ඔබ කාඩ්පත ලබා ගන්නා බැංකුව පිලිබඳ කිසිදු විශේෂයක් නෑ. නමුත් කාඩ්පත පවත්වාගෙන යාම වෙනුවෙන් ඔවුන් අය කරන ගාස්තු, වෙනත් රටවල භාවිතාවේදී අය කරන ගාස්තු බැංකුවෙන් බැංකුවට වෙනස් වෙනවා. ඒ නිසා ඒ - ඒ බැංකු සඳහන් කරන ගාස්තු සහ පොලී පිලිබඳ නිසි අධ්‍යනයකින් පසුවය ඔබේ බැංකුව ඔබ තෝරා ගත යුත්තේ. මුළින්ම ඔබගේ අවශ්‍යතාවත් ඉන්පසුව බැංකු ලබාදෙන පහසුකම් සහ ගාස්තු සංසන්දනය කර බැලීමට කාලයක් ගෙන නිවැරදි කාඩ්පත තෝරා ගැනීම ඔබ විසින්ම කලයුතුයි.

ලංකාවේ බැංකුවකින් නිකුත් කරනු ලැබූ International Master හෝ Visa Debit කාඩ් පතකික් වෙන රටකට ගිහිං ඒ කාඩ් එකෙං සල්ලි ගත්තොත් ගන්න මුදලට අමතරව කොපමණ මුදලක් එම රටේ ATM යන්ත්‍රය අයිති බැංකුව විසින් ලබා ගන්නවාද?? එම ලබා ගන්නා මුදල බැංකුවෙන් බැංකුවට වෙනස් වෙනවද...??..ඔය ප්‍රශ්නයටම අනික් පැත්ත ගහලා ඇහුවොත් විදේශිකයෙක් මෙරටට පැමිණ ඔහුගේ Master හෝ Visa කාඩ්පතින් මුදල් ගත්තොත් අමතරව කොපමන මුදලක් ඔහුගෙන් ඔහු මුදල් ලබා ගන්නා ATM යන්ත්‍රය අයිති බැංකුව විසින් ලබා ගනියිද?? ඒ මුදලත් බැංකුවෙන් බැංකුව අනුව වෙනස් වෙනවද...එහෙම වෙනස් වෙනවනං එහෙම වෙන්න හේතු මොනවද??? 

ඔබ මේ ප්‍රශ්න ඉදිරිපත් කරන්නේ යම් දැනුම සහිතව බව පැහැදිලියි. නමුත් මේවා ඉතා වැදගත් ප්‍රශ්න. බොහෝ දෙනෙක් මේ ගැන දන්නේ නෑ. ගනුදෙනු පිලිබඳ ගාස්තු තනිකරම පනවන්නේ රට කුමක් වුවත් ඒ බැංකුව විසින්. එය ඔවුන්ගේ වියදම් මත පදනම්ව කරනවා. නමුත් වීසා හෝ මාස්ටර් ජාලා භාවිතාව වෙනුවෙන් ඉතා කුඩා ගණනක් ඔබ ලබා ගන්නා හෝ වියදම් කරන මුදලින් ලබා ගන්නවා. මෙය සියයට දශම ගණනක්. නමුත් වෙනත් රටවල ගාස්තු අය වෙන්නේ ඩොලර් වලින්/පවුම් වලින් නිසා, ඒවා අප වැනි රටක කෙනෙකුට දාරා ගන්න අපහසුයි. දැන් පැහැදිලියි නේද බැංකුවෙන් බැංකුවට මේ ගාස්තු වෙනස් වන බව.

ප්‍රශ්නයේ අනිත් පැත්ත ඉතා සරලයි. අපි ඩොලර් තුනක් අය කලොත් ඒ ගණන අපිට රුපියල් 450 ක් පමණ වුවත්, ඇමරිකාවේ කෙනෙකුට එය ඩොලර් තුනයි. ඔවුන්ට මේවායේ යම් වාසියක් ලැබෙනවා. ඒ ලැබෙන්නේ ඔවුන්ගේ රටවල තිබෙන ආර්ථිකමය ශක්තියට සාපේක්ෂව.ඒවා තමන්ගේ රටේ ජීවත්  වුණත්  ඔවුන්ට  ලැබෙන දේවල්.නිතරම විදෙස් ගත වෙන කෙනෙකුට වඩා පහසුයි ලංකාවේ තියෙන  විදේශීය  බැංකුවක  කාඩ් පතක්  ලබා ගැනීම. මොකද ඔවුන්ගේ  ශාඛා  ජාලය  පුළුල්. තමන්ගේ ගනුදෙනුකරුවෙකුට ඔවුන් අඩු ගාස්තු විදේශයකදී  වුවත් ලබා දෙනවා. නැවතත්  ලංකාවේ බැංකු වුවත් මේ ගාස්තු අතර වෙනස් කම් තියෙනවා. එහෙම වෙනස් වීමට හේතුව වෙළඳපොල අනුව ඔවුන් තීරණය කරන මුදල.

Internet Banking වලදී හොඳ සේවාවක් සපයන සහ වඩා කාර්‍යක්ෂමව ගනුදෙනු කල බැංකුව මොකක්ද??....එහෙම වෙන්න ඒ බැංකුව Internet Banking සේවාව ලබා ගන්නා පාරිභෝගිකයන්ට ලබා දෙන පහසුකම් මොනවාද??

මේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරැ දෙන්න අවශ්‍ය තොරතු මා සතුව නෑ. එහෙම කරනවා නම් ලංකාවේ සියළු බැංකු වලින් ඒ පහසුකම ලබාගෙන සෑහෙන කාලයක් ගනුදෙනු කරන්න ඕනේ. නමුත් ඒ ගනුදෙනු වෙනුවෙන්ම ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතක් නොමැති අය වෙනුවෙන් මා දන්නා තරමින් සම්පත් බැංකුව වෙබ් කාඩ්පතක් ලබා දෙනවා. එහි තිබෙන වාසි තමයි ඔබ කලින් තැන්පත් කල මුදලක් නිසා එහි ප්‍රමාණය පිලිබඳ ඔබ දැනුවත්. ඒ වගේම දරාගැනීමට හැකි වියදමක්.

එක් එක් බැංකුවේ internet banking වල User Interface එක ගැන reviews එකක් දෙන්න.... 

 මේකටත් කලින් ප්‍රශ්නෙටම දුන් උත්තරය එක පැත්තකින් දෙන්න වෙන්නේ. මොකද එහෙම කරන්න නම් ලොකු රිසර්ච් එකක් කරන්න වෙනවා. ඔබ මේ තොරතුරු හොයන්නේ එවැනි අදහසකින්ද කියන සාධාරණ සැකය ඔබේ ප්‍රශ්න මත ඇති වෙනවා. නමුත් එක දෙයක් කියන්න පුළුවන්. ගනුදෙනු කරුවා User Interface ගැන එතරම් වැඩ වෙන්නේ නෑ මේ කාර්යයේදී. අවශ්‍ය වෙන්නේ වඩාත් සරල, පැහැදිලි, ඉක්මනින් ලෝඩ් වෙන, ගනුදෙනුකරුවාට හුරුපුරුදු එකක් තිබීම. වඩා හොඳ කියන්නේ සාපේක්ෂ දෙයක්. ඒ කියන්නේ එහි සිත්ගන්නා ස්වරූපය භාවිතා කරන කෙනාගේ රුචි අරුචි මත වෙනස් වෙනවා. මගේ ඉන්දියන් මිතුරෙක් ICICI බැංකුවේ ඔන්ලයින් බෑන්කින් මා සමග සිට ගනුදෙනුවක් කළා. එය ඉතා සිත් ගන්නා සුළු එකක්.

දැනට භාවිතයේ ඇති Master/Visa Shopping Debit කාඩ් වලින් මුදල් ගෙවා යම් කිසි භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් ලබා ගත් විට අයකරන්නේ ඒ භාණ්ඩයේ හෝ සේවාවවේ මුදල පමණක්ද?? නැත්නම් අමතර මුදලක් ලබා ගන්නවද??

මේක ඉතා වැදගත් ප්‍රශ්නයක්. ඔබ යම් වෙළඳ ආයතනයකින් මිලදී ගන්නා භාණ්ඩ සඳහා ගෙවිය යුත්තේ එහි සඳහන් මිල හෝ ඊට අඩු අගයක්. මොකද සමහර වෙළඳ ආයතන කාඩ් ගනුදෙනු කරුවන්ට වට්ටම් ලබාදෙන නිසා. නමුත් කාඩ්පතින් ගෙවන විට අමතර 2%,3%,3.5% වැනි මුදල් වෙළෙන්දන් ඉල්ලා සිටිනවා. එවැනි මුදලක් ගෙවීම ප්‍රතිෂේප කරන්න ඔබට අයිතියක් තියෙනවා. ඒ වගේම ඔවුන්ගේ POS යන්ත්‍රයට අදාළ බැංකුව විමසා ඔවුන්ට ඇමතුම ඒ මොහොතේම ලබා දෙන්න. එම කොමිස් මුදල වෙලේන්දාගෙන් අය කරන්නේ අදාළ කාඩ් මධ්‍යස්ථානය. සමහර කූඨ වෙළෙන්දන් එය ගනුදෙනුකරුගෙන් ලබා ගන්නවා, නැතිනම් ලබාගැනීමට තැත් කරනවා. එය සම්පූර්ණයෙන් වැරදි ක්‍රියාවක්.

ලංකාවට NFC ඇති ජංගම දුරකතන මගින් බිල්පත් ගෙවීම් වැනි කාර්‍යක්ෂම තාක්ෂණ ක්‍රම එන්න තව කොච්චර කල් යයිද??? ... ඒ ආවත් ඒ ඒවා සුපිරි වෙලද සැල් වලට සීමා වෙයිද....??....මෙවැනි තාක්ෂන සහිත උපකරණ නිකුත් කරන්නේ බැංකු විසින්ද??..උදාහරණයකට ගොඩගේ book shop එකට NFC Payment Machine ගැනීමට අවශ්‍ය වූවා යයි සිතමු...එවිට එය මිලදී ගත යුතු වන්නේ ලංකාවේ බැංකුවක් හරහාද??

NFC කාඩ් සහ ඒවා ඇති මොබයිල් කියන්නේ දෙකක්. කාඩ්පත් නම් නිකුත් කරන්නේ බැංකු පමණයි. ක්‍රෙඩි කාඩ්පත් නිකුත් කරන බැංකුවක කාඩ් මධ්‍යස්ථාන තමයි NFC මගින් මුදල් ලබාගැනීමට හැකි  යන්ත්‍ර  හඳුන්වා  දිය යුත්තේ. මේවා  සඳහා වැයවන  මූලික  පිරිවැය  වැඩියි. ඒ  කාඩ්පත්  කස්ටමයිස්  කරන ස්ථාන  ලංකාවේ  නෑ.  ඉතින් අඩුම  වශයෙන් අපි ඒවා ඉන්දියාවට  හෝ  යවා  එම  සේවාව  ලබාගත  යුතුයි. ඉතින්  එක්  කාඩ්පතක් වෙනුවෙන්  වැයවන පිරිවැය  වැඩියි. ලංකාවේ  තවමත් නෑ. HNB බැංකුව  ඒ  සඳහා ඉදිරිපත් වුවත්, තවමත් එය සිදු කර නෑ. තවමත් ඒවා ලංකාවේ නෑ. හඳුන්වා දුන් මුල් කාලයේ ඒවා සුපිරි වෙළඳ සැල් වලට සීමා කරනවද කියන කාරණය, ඒ බැංකුවේ තීරණයක්. ඔව් රටක මහා බැංකුව ඒ සඳහා අවස්ථාව ලබා දෙන්නේ මූලිකව බැංකු වලට, නමුත් මොබයිල් මගින් කෙරෙන ගනුදෙනු වෙනම අංශයක්. ඒවා ජංගම දුරකථන ආයතන මගිනුත් කරගෙන යනවා. ඔව්. ගොඩගේ මහතා ඒ ගැන විමසිය යුත්තේ ලංකාවේ බැංකුවකින්. ඉදිර්යේදී මේ අවස්ථා තුන්වෙනි පන්තියේ ආයතන වෙත ලබාදෙයිද කියා දැන්ම කියන්න බෑ. මූල්‍ය නොවන ආයතන වෙත එවැනි අවස්ථා දීමේ හැකියාව අඩුයි. නමුත් එයට කලින් EMV තාක්ෂණය ප්‍රචලිත වේවි. දැනටමත් තරමක් දුරට එය සිදුකර හමාරයි. ඒ චිප් කාඩ්පත් මගින් ගනුදෙනු කරන යන්ත්‍ර.

 Global Payments වැනි ආයතන අයකරගනීමේ යන්ත්‍ර ලබාදීමේ කටයුතු වල යෙදී සිටිනවා. ඔවුන්ගේ නමින් කියැවෙන පරිදි ලෝක මට්ටමේ ආතනයක් නිසා පිළිගැනීම වැඩියි.

ATM කාඩ්පත මිතුරන්ට දී මුදල් ගෙන්වා ගන්නා අයටයි. Those who send others to ATM

අද උදේ ලාස්ට් රෝ එකේ සටහනක් කියවත්දී තමයි මේ සටහන තබන්න අදහස ආවේ. ඒක ටිකක් හාස්‍යය පදනම් වෙච්ච කතාවක්. මීට කලින් දේශ් සටහනක් තියලා තිබුනා කාඩ්පත හොරකම් කරපු සිද්ධියක් ගැන. "යාලුවෙකුට දීලා සල්ලි ටිකක් ගෙන්න ගත්තම මොකද වෙන්නේ ?  යාලුවා මට විශ්වාස නම්" ඔබට එහෙම හිතෙන්න පුළුවන්. අනිත් පැත්තෙන් ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් මේ වැරදි වැඩේ කරනවා. වැරදි වැඩේ නෙවේ නීති විරෝධී ක්‍රියාවක්. බොහෝ බැංකු වලින් නිකුත් කරන කාඩ් වල පිටුපස ඒ බව සඳහන් කරලා තියෙනවා. ඒත් සමහර බැංකු ඒ බව කෙළින්ම සඳහන් නොකර "කාඩ්පත සමග නිකුත් කල නීති-රීති වලට එකඟව මෙය භාවිතා කල යුතුය" වැනි අදහසක් මුද්‍රණය කර තිබෙනවා. මම සේවය කරන මහජන බැංකුව නිකුත් කරපු කාඩ්පතේ පිටුපස ඡායාරුපයක් පහතින් බලන්න

මම විශ්වාස කරනවා මේක කියවන ඔබ, කවදාවත් කාඩ්පත පිටුපස තිබෙන මේ කොටස කියවා නැති බවට. එහෙම කියවන කෙනෙක් ඉන්නවා නම්, මට කියන්න තියෙන්නේ "ඔබ බොහොම ප්‍රවේසමෙන් කටයුතු කරන කෙනෙක්" බවයි. තේරුණේ නැති වුණත් මේවගේ කාඩ්පතේ පිටුපස, එහෙමත් නැත්නම් කාඩ්පත සමග තිබෙන ගිවිසුම කියවා බලන ලෙස මා ඉල්ලා සිටිනවා. ඔබ නීතිඥවරයෙක්/වරියක් නම් අනිවාර්යයෙන්ම මෙය කියවනවා සිකුරුයි. මොකද ඔවුන්ගේ වෘත්තීය අනුව ගිවිසුම් එහි කොටසක්. මෙහි අත්සන තබන කොටස මා මකා දැමුවා. කාඩ්පත ලැබුණු විගස අත්සන තැබීම ගනුදෙනුකරුවාගේ වගකීමක්. බොහෝ බැංකු ඔවුන් ඉදිරියේම මෙම අත්සන තැබීමට ගනුදෙනුකරුවන් පොළඹවනවා. අතීතයේදී නම් ATM යන්ත්‍ර සඳහා පමණක් තිබෙන කාඩ්පතට(මෙවැනි කාඩ් Proprietary කාඩ් වශයෙන් හඳුන්වනවා) අත්සන් තැබීම අත්‍යාවශ්‍ය වන්නේ නෑ. නමුත් දැන් බොහෝවිට ඔබ අතට ලැබෙන්නේ හර කාඩ්පතක්. 

හර කාඩ්පතක් කියන්නේ කුමක්ද ? කියලා පොඩි සඳහනක් කරන්න වටිනවා. ජාත්‍යාන්තර වීසා (VISA) ආයතනට අනුව නම් Debit Card කියන්නේ ඔවුන් සතු සන්නමක්(Product)  පමණයි. බොහෝවිට VISA Electron කාඩ් පතක් තමයි මහජන බැංකුවේ අපි ගනුදෙනුකරුවාට ලබා දෙන්නේ. අනෙකුත් බැංකුත් Electron කාඩ් පත ලබා දෙනවා. VISA Plus කියන්නේ තවත් එවැනි සන්නමක්. මාස්ටර් කාඩ් ආයතනය සතුවත් ඔවුන්ට ආවේනික සන්නම් තිබෙනවා. නමුත් මේ කොයි නමින් ලැබුනත් මේවාගේ භාවිතය පොදුයි. ඒ කියන්නේ හර නැත්නම් Debit. මේවා බැංකුවල ඉන්නා කෙනෙකුට මේ වගේ වර්ගීකරණයක් තුලින් දකින්න ලැබුනත්, සාමන්‍ය ගනුදෙනුකරුවන් වන ඔබට ATM කාඩ්පතම පමණයි. බොහොම සවල්ප දෙනෙක් තමයි මෙය හර කාඩ්පත ලෙස භාවිතා කරන්නේ. 

කලින් සඳහන් කළා වගේ ඔබට හිතෙන්න පුළුවන් "ඉතිං යාලුවා අතේ යවලා සල්ලි ගෙන්නා ගත්තොත් මොකක්ද තියෙන වරද  ?" කියලා. හොඳයි, වරදක් නෑ ? මම අහනවා සීයට කීයක් යාළුවාව විශ්වාසයිද කියලා. 100% නැත්නම් ඉතිං ඔයාලා පරාදයි. මොකද 10% වත් ඔවුන් වංචාකාරීනම්  ඒ ඇති. ලෝකය පිළිගන්නා විදියට මිනිසාගෙන 10% ක් පමණයි එලියට පෙනෙන්නේ, 90% ක්ම පිටතට පෙන්වන්නේ නෑ. ජලයේ පාවෙන අයිස් කුට්ටියකට තමයි මිනිස් සිත සමාන කරන්නේ. 

මම දැකලා තියෙනවා මේ දේ වැඩියෙන්ම කරන්නේ හමුදාවේ අය. එකවර කාඩ් පහක්-හයක් අරං ඇවිත් මුදල් අරගෙන යන. හමුදාවේ නිලධාරීන්ට "බඩී" කෙනෙක් ඉන්න නිසා ඔහුව සියළු කටයුතු වලට කඩේ යවනවා ඇති. ඒ වුනත් ඔබ නිසි අවධානයකින් නොසිටියහොත් මේ ක්‍රියාවලියෙන් කරදර වෙනවා. මෙහෙම වුණාම බැංකුවටත් බොහොමයක් කරදරයි. නමුත් ඔබේ කාඩ්පත අන්සතු කරනවා නම් එහි පූර්ණ වගකීම ඔබටම බාර ගන්න වෙනවා. ඇත්තටම මෙතනදී වඩාත් අවදානම් PIN අංකය වෙනත් කෙනෙක් දැන ගැනීම. අපේ බැංකුවේම සහෝදර සේවිකාවන් දෙදෙනක් අතරේ සිදු වුන සිද්ධියක් මතකයට නැගෙනවා

මදුවන්ති සහ දුෂිකා නවක සේවකයන් ලෙස පත්වීම් ලබා බැංකුවට එකතු වෙන්නේ එකම දවසේ. කන්නේ -බොන්නේ, යන්නේ-එන්නේ එකට. බොහෝවිට දුරබැහැර රාජකාරි වලට යනවා නම්, මේ දෙදෙනා එකටම යන්න පුරුදු වෙලා හිටියා. මධුවන්ති බොහොම අහිංසක චරිතයක් කියලා බොහෝ දෙනෙක් තේරුම් ගත්තේ කථා බහෙන්. නමුත් දුෂිකා   ගුප්ත චරිතයක් බව බොහෝ දෙනා කථා වුණා. බැංකුවේ වුනත් බොහෝ දෙනා කරපු දෙයක් තමයි පෙට් එකට(ATM යන්ත්‍රයට බොහෝ දෙනා කියන්නේ මෙහෙම) කවුරු හරි යනවා නම් කාඩ්පතයි PIN අංකයයි යවලා මුදල් ගෙන්වා ගන්න එක. මුල් කාලයේ තමන්ගේ පාස්පොත යාවත්කාලීන කරනකන් අර මිතුරා හෝ මිතුරිය කරපු ගනුදෙනුව කොපමණද කියලා කිසි කෙනෙක්ට දැන ගන්න ක්‍රමයක් තිබුණේ නෑ.(නොතිබුනාම නොවෙයි, බොහෝ දෙනා එය භාවිතා කලේ අඩුවෙන්. අවසාන ගනුදෙනු පහක් පෙන්වන MiniStatement එක තිබුණත් නිතර භාවිතා කලේ නෑ) ඒත් විශ්වාසය සහ ඒ වගේ තත්වයට(අගහිඟ කම් නිසා හොරකමට)  පත් වන අය බැංකු වල නැති නිසා මේවා කරදරයක් නැතිව සිදු වුණා.  සේවය කරපු තැන ඉඳලා පෙට් එකට මීටර් සීයක දුරක්වත් නැති වුණත් මධුවන්ති කම්මැලි කමට දුශිකා අතේම යවලා මුදල් ගෙන්වා ගත්තා. ඒ වගේම එහෙම යන ගමනකදී ඒ වගේ අවශ්‍ය අයට මුදල් ගෙනවිත් දීමට දුෂිකා කාරුණික වුණා. 

SMS Alert නැති 1990-2000 වගේ කාලයේදී තමන්ගේ ගිණුමෙන් සහ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතෙන් කල ගනුදෙනු කිහිපයක් ගැන මධුවන්ති දැන ගන්නේ බොහෝ කාලයකට පස්සේ. ඇය තමන්ගේ ප්‍රධාන කළමනාකරු වෙත මේ බව දන්වනවා. අන්තිමේදී ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතින් මිලදී ගැනීම කරලා තිබුණේ පිටකොටුවේ රත්‍රන් භාණ්ඩ වෙළඳ සැලකින්. ඉතාම සූක්ෂම විදියට දුෂිකා වෙනත් ශාඛාවක පරිගණකගත කිරීමේ කටයුත්තකට පිටත් කරලා, එම වෙළඳ ආයතනයේ කැමරා(ඒ කාලේ තිබුනේ VHS පටි වල සටහන් වන පැරණි ක්‍රමයක්) පද්දතියේ සටහන් වී තිබූ වීඩියෝ පට වලින්, සැකකාරිය හඳුනා ගන්නවා. නමුත් බැංකුව පැත්තෙන් ලොකු දඬුවමක් දුෂිකාට හිමි නොවෙන්න හේතුව මගේ මිතුරන්ට මා ඒ කාලයේත් පැහැදිලි කළා. මෙවැනි කරුණු සඳහා පොලිස් පැමිණිල්ලක් මත උසාවිය මගින් ඇය වැරදි කරු වීම අවශ්‍යයි. ඒ සඳහා මදුවන්ති ඉදිරිපත් වුණේ නෑ. නමුත් සියළුම දෙනා දුෂිකා වර්ජනය කළා. මෙයින් බැංකුව තුල සිදු වී තිබුණේ කාඩ්පත් සොරා ගැනීම පමණයි. නමුත් කාඩ්පත් නැති වූ බව මධුවන්ති චෝදනා කර නෑ. හේතුව එසේ නැති වීම ඇයට නොදැනුන නිසා. ඒ සැකකාරිය යලිත් තිබූ ආකාරයටම ඇගේ කාඩ්පත් බෑගයට දැමූ නිසා. 

මධුවන්තිට අවුරුදු ගණනක් වැටුප් වර්ධක තහනම් වුයේ නොසැලකිල්ල නිසා. දුශිකා වෙනත් ස්ථානයකට මාරු කර යැවුනා. මධුවන්තිගේ කාරුණික කම නිසා දුෂිකාගේ රැකියාවට අනතුරක් වුයේ නෑ. 

 අද මේ වගේ ගනුදෙනුවක් සිදු වනවා නම් SMS Alert මගින් අදාළ ගනුදෙනුකරුවාට මොහොතකින් දැනුම් දෙනවා. එනිසා මෙවැනි අවස්ථා වලට ඉඩකඩ නෑ. කොහොම වුනත් තමාගේ කාඩ්පත වෙනත් අයෙකු අත යැවීම එතරම් නුවණට හුරු වැඩක් නොවෙයි. මොකද කුමක් හෝ තාක්ෂනික ගැටළුවක්, එහෙමත් නැතිනම් ඔබගේ ජංගම දුරකථනයේ බැටරි අවසන් වූ මොහොතක මෙය සිදු වන්න පුළුවන්. හිතාමතා එවැනි දෙයක් කරන කෙනෙකුට ජංගම දුරකථනය නිහඬ(Silent Mode) තත්වයට පත් කර එසේ කරන්න පුළුවන්. කුමක් හෝ හොරකමක් සිදු වූ විට පොලීසිය රාජකාරි කරන්නේ ලඟම ගැවසෙන පුද්ගලයන් සැකකරුවන් කරමින්. එහි සැඟවුණු සත්‍යයක් තිබෙනවා. හේතුව මෙවැනි බොහෝ හොරකම් සිදුකර තිබෙන්නේ ලඟින්ම සිටිනා අයෙකු විසින් වීම. ඉතිං අවදානමට පෙර සූදානම කියලා තියෙන කතාව වගේ, පොඩ්ඩක් කම්මැලි නොවී ATM යන්ත්‍රයට ඔබම යන්න පුරුදු වෙන්න. නැතිනම් පාඩුවේ ප්‍රමාණය කොතරම්ද යන්න තීරණය වන්නේ ඒ වනවිට ඔබේ ගිණුමේ හෝ ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතේ තිබෙන මුදල් ප්‍රමාණය අනුව. ඒ වගේම ඔබ PIN අංකය මෙන් ඔබේ ජංගම දුරකථනයත් ප්‍රවේසම් කර ගත යුතුයි. 

කාන්තාවන් සඳහා විශේෂයි : ඔබේ කාඩ්පත් මෙන්ම අනෙකුත් සියළුම උපාංග පුරුදු වූ නිශ්චිත තැනක තබන්න. එවිට අස්ථානගත වීමක් පහසුවෙන් හඳුනා ගන්න පුළුවන්. ජංගම දුරකථනය සහ කාඩ්පත් සමීපව තැබීම කිසිසේත් අනුමත කරන්න බෑ. මේකට සුදුසු විකල්පයක් තෝරා ගන්න. 

ගනුදෙනුකරුගෙන් කොමිෂන් අය කිරීම සාධාරණද ?

අද දින බ්ලොග් පොස්ට් එකක් දැමිය යුතු වුවත් ඒ සඳහා කිසිම හැකියාවක් නොමැති නිසා මේ දක්වා පරිගණකයෙන් ඈත වී සිටියෙමි. හේතුව මගේ දකුණු ඇහැ වසාගෙන තිබෙන නගනයයි. එය ඉදිමී ඇස ඇර ගන්නට බැරි තත්වයේ ඉඳන් බ්ලොග් පොස්ට් එකක් දැමීම කොතරම් ඥානාන්විත ක්‍රියාවක්දැයි ඔබට වැටහෙනු ඇත. මීට පෙර කිහිප වතාවක් නගන ඇවිත් තිබුණත් මෙවර නම් ඉතා භයානක තත්වයක් යයි මට සිතේ. ඒත් මතක් වූ වෙලාවට නොලිව්වොත් නැවත එය ලියන්නට සිත් නොවේ. එහෙනම් අපි මාතෘකාවට බහිමු. මේ දවස් වල බ්ලොග් කියවන්න අවස්ථාවක් නොගන්නේ අසනීප තත්වය නිසාය. ඒ ගැන අහිතක් නොසිතන්න.

පින්තුරය ගත්තේ : http://www.rankia.com

අද උදේ මගේ ජංගම දුරකථනයට ඇමතුමක් දුන්, අපේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ක්‍රීඩකයෙක් මගෙන් විමසා සිටියේ 

"ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එකෙන් ගෙවන්න ගියාම කඩේ අය කියනවා, HNB මැෂින් එකක් තියෙන නිසා අපේ කාඩ් වලට 3%ක කොමිෂන් එක අපෙන් ගන්න කියලා HNB එක කියලා තියෙනවා කියලා"

ඉතිං මේ වගේ අවස්ථා වලට ඔබ මෙන්ම මමත් අනන්තව මුහුණ දී තිබෙනවා. මගේ දියණිය අධ්‍යාපනය ලබන රෝයල් ඉන්ස්ටිටියුට් එක පවා මේ බොරුව අපට පවසනවා. යුනිටි ප්ලාසාහී තිබෙන පරිගණක කඩද  ගනුදෙනුකරුගෙන් කිසිදු කැතක් නැතිව එම මුදල අය කර ගනී.ඒ නිසා මෙහි නිවැරදි තත්වය කුමක්ද කියා අප දැනුවත් විය යුතුයි.

කාඩ් පතකින් වන ගනුදෙනු සඳහා වෙළෙන්දන්ගෙන් කොමිෂන් මුදලක් කාඩ් මධ්‍යස්ථානය අය කරන්නේ, මුදල් අතේ නැති වුවත් ක්‍රෙඩිට් කාඩ් මගින් ගෙවන්නට ගනුදෙනුකරු පෙළඹෙන්නේ, වෙළෙන්දා කාඩ් වලින් ගෙවීම ලබා ගැනීමට සුදානම් නිසාය. ඇත්තටම එය සත්‍යකි. මුදල් නැතිවුවත් ඔබ ළඟ කාඩ් පතක් ඇතිනම් අත්‍යාවශ්‍ය භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් ලබා ගැනීමට ඔබ ඉදිරිපත් වන්නේ එම ස්ථානය කාඩ් භාර ගන්නේ නම් පමණකි.

මේ කොමිෂන් වල ප්‍රතිශතය 1% සිට 5% දක්වා අගයන් ගනී. එය තීරණය වන්නේ ඔවුන් කරන වෙළඳාම මතය. බොහෝවිට අධ්‍යාපන ආයතන වලට ඉතා අඩු අගයක් අය කිරීමට යන්ත්‍ර නිකුත් කරන  ආයතන ක්‍රියා කරයි. නමුත් වෙළෙන්දා ගනුදෙනු කරුගෙන් අය කරන්නේ 3% සාමාන්‍ය අගයය. ඔවුන් එතන ලාබයක් ලබා ගන්නා අවස්ථාද තිබේ.  එය ගනුදෙනු කරු මත පැටවීම සම්පූර්ණ අසාධාරණ, අවස්ථාවාදී ක්‍රියාවකි. මෙවැනි වෙළෙන්දන් ගැන මට කීමට ඇත්තේ ඔවුන් වෙළඳාම ගැන හයක් හතරක් නොදන්නා පිරිසක් බවයි.

වෙළෙන්දාට හිමි මුදල දවසකින් හෝ දෙකකින් ලබා දීමට කටයුතු කර තිබියදීත් එවැනි ක්‍රියා කරන්නන් කෙතරම් අවස්තාවදීදැයි ඔබට දැන් වැටහෙනු ඇත. නමුත් 90% කඩ-සාප්පු සහ ආයතන මෙම වාසිය පසුපස යන්නේ නැත. මෙවැනි ආයතන අදාළ කාඩ් මධ්‍යස්ථානයට වාර්තා කිරීම ගනුදෙනු කරුවන් වශයෙන් ඔබට සහ මට කල හැකි හොඳම දෙයයි. ඔබ ගන්නට යන භාණ්ඩය අත්‍යවශ්‍ය නම් එම මුදල ගෙවා ලබා ගන්න. ඉන්පසු කුමන ආයතනයේ යන්ත්‍රයක්දැයි සැක හැර දැන ගන්න. පසුව එම ආයතනය අමතා එම තත්වය වාර්තා කරන්න. 

යන්ත්‍ර ලබා ගන්නට පොරොත්තු ලේඛන වල  වෙළෙන්දන් සිටිනා තත්වයක, මෙවැනි අවස්ථාවාදීන් සොයා ගැනීමට ක්‍රෙඩිට් කාඩ් ආයතන සහ යන්ත්‍ර ලබාදෙන වෙනත් ආයතන(ග්ලෝබල් පේමන්ට් වැනි) වලට කරන සහයකි. එවැනි අවස්ථාවක වෙළෙන්දා ඉදිරියේම එය කළහැකි මුත් කළහ ඇති කර ගැනීම නුවනට හුරු නොවන්නේ, සමහර වෙළෙන්දන් වෙසින් පෙනී සිටින්නේ පාතාලයේ නායකයන්ද විය හැකි නිසාය. 

ක්‍රෙඩිට් කාඩ් වල තියෙන CVC / CVV / CVV2 මොනවාද ? මොනවටද ?

අද කාලේ රැකියාවක්, ව්‍යාපාරයක් කරන බොහෝ දෙනෙක් අතේ තියෙනවා අනිවාර්ය මෙවලමක් තමයි ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එක. ක්‍රෙඩිට් කාඩ් භාවිතා කරන ඕනෑම කෙනෙක් ගාව කාඩ් දෙකක් වත් තියෙනවා කියන එක තමයි මේ ඉන්ඩස්ට්‍රි එකේ ඉන්න විද්වතුන්ගේ පිළිගැනීම. ඉතිං තියෙනවා වගේම තමයි පාවිච්චියත්. විශේෂයෙන්ම අන්තර්ජාල භාවිතාව. 2005 ඉඳලා 2010 දක්වා අන්තර්ජාල භාවිතාවට සාපේෂව පහුගිය අවුරුදු දෙකහමාර තුල ඉතාමත් ඉහල ගිහිං. ප්‍රධාන හේතුව තමයි ඊ-බේ ආකෘතියේ ඊ-වෙළඳාම් කරන වෙබ් අඩවි. 

අන්තර්ජාල ගනුදෙනු වලදී වංචා(Fraud) සහ අවභාවිතාවන්(misuse) වැඩි නිසාම ඇති වෙන ගැටලුත් වැඩියි. ඕනෑම කෙනෙකුගේ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතේ අංකය තුන්වෙනි පාර්ශවයකට දැන ගන්න තියෙන ක්‍රම විශාල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. මාසිකව ඔබේ නිවසට ලැබෙන ප්‍රකාශනයෙන් වුනත් මේ අංකය පහසුවෙන් දැන ගන්න පුළුවන්. ඔබ කාඩ් පත භාවිතා කරමින් ගනු දෙනු කල රිසිට් පත්‍රය, ATM යන්ත්‍රයකින් මුදල් ලබා ගත් විට දෙනු ලබන මුද්‍රිතයේ මේවා දකින්න පුළුවන්. හැබැයි දැන් සම්පූර්ණ කාඩ් අංකය ඉහතින් දක්වපු රිසිට් පත්‍ර වල සටහන් වෙන්නේ නෑ. ඒක වෙනමම මාතෘකාවක් ඔස්සේ කථා කරන්න ඕනේ මාතෘකාවක්. ඊට අමතරව ඉලෙක්ට්‍රොනික් උපාංග භාවිතා කරමින්, සන්නිවේදන සබඳතා වලට සම්බන්ධ වීමෙන් කාඩ් අංක උකහා ගත්තු අවස්ථා එමටයි. අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ගනුදෙනු කරන විටදී විවිධ උපක්‍රම යොදමින් කාඩ් අංක සොරා ගන්නා අවස්ථාත් එමටයි. 

ගනුදෙනුකරුවෙක් අන්තර්ජාලය ඉදිරියේ ඉඳගෙන භාවිතා කරන්නේ නියම කාඩ්පතද කියල දැන ගන්න තමයි සීවීසී (CVC) අංකය කරලියට එන්නේ. CVC කියන්නේ Card Verfication Code සමහර අවස්ථා වල මේක CSC - Card Security Code විදියටත් ආමන්ත්‍රණය කරනවා. මාස්ටර්කාඩ් ආයතනය තමයි මේක මුලින්ම භාවිතා කලේ, ඒ 1997 දී. වීසා ආයතනය එය භාවිතා කරන්නේ 2001 දී. අපි මේ CVC, CVV, CVV2 ගැන කථා කලාට, බොහෝ දෙනෙක් ළඟ කාඩ් පත් තිබුණාට, මේ අංකය සටහන් වෙලා තියෙන්නේ කොහේද කියලා බොහෝ දෙනෙක්ට අවුබෝධයක් නෑ. මම එහෙම කියන්නේ අන්තර්ජාල ගනුදෙනු අතරමැද්දේ ඉඳගෙන මේ අංකය හොයා ගන්න ලැබෙන ඇමතුම් නිසා. හරි අපි මේක පින්තූරයකින්ම බලා ගමු. 

පින්තූරය ගත්තේ : www.iweb2cell.com

වීසා හා මාස්ටර් ආයතන මේක මුද්‍රණය(engrave) කරන්නේ කාඩ්පත පිටුපස. ඇමෙරිකන් එක්ස්ප්‍රස් ආයතනය මේක ඉදිරිපසම මුද්‍රණය කරනවා. මෙතන අමෙක්ස් ආයතනය පොඩි ප්‍රයෝගයක් කරනවා. ඔවුන් කාඩ්පත පිටුපස වීසා හා මාස්ටර් ආයතන මුද්‍රණය කරන තැනම ඉලක්කම් තුනේ අංකයක් මුද්‍රණය කර තිබෙනවා. නමුත් නිවැරදි අංකය ඉදිරිපස තිබෙන ඉලක්කම් හතරකින් යුත් අංකයයි. 

වර්තමානයේ ඔබේ කාඩ්පතේ පිටුපස තිබෙන අංකය CVV2 වශයෙන් හඳුන්වනවා. මෙහිදී පෙර පැවති CVV අගය හා මෙහි ඇති එකම වෙනස නම් මෙම CVV2 අංකය අනුමාන කිරීමට අපහසු එකක් වීමයි. එහෙම කියන්නේ මේ ආයතන දෙකමයි. එය දෙවන පරම්පරාවේ (2nd Generation) අංකයක් ලෙසයි හඳුන්වන්නේ. එහෙත් ඉලක්කම් තුනක, අහඹු ලෙස තෝරාගත් අංකයක් අනුමාන කිරීම අපහසු වුවද, මතක තබා ගැනීමේ කිසි ගැටළුවක් නැත. අද දින ඔබට මෙන්ම මටද තිබෙන ගැටලුව එයයි. 

මෙම අංක සහ රහස් අංක කිසිදු විටෙක පටලවා නොගෙන භාවිතා කිරීම ඉතා වැදගත්. දුරකථනය මගින් ඔබේ කාඩ් අංකය සහ CVC අංකය ලබා දුන්නත්, රහස් අංකය කිසිවෙකුට හෙළි නොකිරීමට ඔබ වග බලා ගත යුතුයි. 

ක්‍රෙඩිට් / ඩෙබිට් කාඩ් පින් (PIN) අංකය ඔබට ලැබෙන විදිය ....

ක්‍රෙඩිට්, ඩේබිට් කාඩ් පිලිබඳ මා ලියූ ලිපි මාලාවට තවත් ලිපියක් ලියන්න නිමිත්තක් නදීර උඩවත්ත නමැති මගේ මිතුරා ඊයේ සැපයූවා. ඒ ඔහුගේ ෆේස්බුක් ස්ටේටස් එකක් මගින්. ඔහුට ඇති වී තිබූ ගැටලුව වුයේ "ඇයි PIN අංකය තැපෑලෙන් නිවසට එන්නේ සහ එය බැංකුව මගින්ම ලබා නොදෙන්නේ ඇයි ?"යන්න. ඔබටත් සමහර විට මේ ගැටලුව ඇති වී තිබෙන්න පුළුවන්.

අද බොහෝ බැංකු කරන්නේ PIN අංකය තැපැල් මාර්ගයෙන් නිවසට ලැබෙන්න සැලැස්වීම. සමහරු මේ PIN අංකය කවරයක් රහිතවම තැපෑලෙන් යවනවා. මෙතනදී ඔවුන් සඳහන් කරනවා එම PIN අංකය සහිත මුද්‍රිතය යම් ආකාරයකින් ඉරා තිබෙනවා නම එය භාවිතා නොකොට බැංකුවට දැනුම් දෙන ලෙස. නමුත් මෙය ගනුදෙනුකරුවාගේ පැත්තෙන් හිරිහැරයක් ලෙසයි මා දකින්නේ. ගනුදෙනුකරුවාට අවශ්‍ය වන්නේ කාඩ් පතත් සමගම PIN අංකය තමන් අතට ලැබීම.

මා සේවය කරන මහජන බැංකුව තවමත් භාවිතා කරන්නේ පැරණි ක්‍රමය. ඒ කියන්නේ නදීර ඇතුළු බොහෝ ගනුදෙනුකරුවන්ට රිසි ශාඛාව මගින් PIN අංකය සහිත මුද්‍රිතය ලබා දෙන ක්‍රමය. එහිදී කාඩ්පත් වෙනමත්, එම කාඩ්පත් වලට අදාළ PIN අංක වෙනමත් ශාඛාවට ලැබෙන්න සලස්වනවා. නමුත් නදීරගේ ස්ටේටස් එකට පිළිතුරු දුන් ඔහුගේ වෙනත් මිතුරෙකු පවසා සිටියේ එය විගණන අවශ්‍යතාවක් නිසා තැපෑලෙන් එවන බව.

 ඇත්තටම මෙහිදී අපි කරන්නේ වෙනමම නිලධාරීන් දෙදෙනකු බාරයේ කාඩ්පත් සහ PIN අංක තැබීම. වෙනමම පොත්පත් භාවිතා කිරීම. කෙසේනමුත් කාඩ්පත් හිමියාට එකවිට කාඩ්පත සහ PIN අංකය ලබා දීම වැදගත්. මෙය හඳුන්වන්නේ ද්වන්ද පාලනය ලෙස.(තරමක් නුහුරු වචනයක් නේද ? dual control කියන වචන දෙකේ සිංහල තේරුම තමයි ඒ. නමුත් ඉංග්‍රීසි වචහ දෙක වඩා හොඳ යයි මට හිතෙනවා)

කෙනෙකුට හිතන්න පුළුවන් මෙවැනි නිලධාරීන් දෙදෙනකු එක වුවහොත් ගනුදෙනුකරුවාගේ මුදල් වංචා කල හැකි බව. එහෙත් මෙම කාඩ්පත්(ක්‍රෙඩිට්) ගනුදෙනුකරුවාට ලබා දෙන විට අක්‍රීය(Inactive) තත්වයේ පවතින්නේ. එය සක්‍රීය කර ගැනීමට කාඩ් මධ්‍යස්ථානය ඇමතීමට අවශ්‍යයි. මෙම පොත්පත් නිතර ශාඛාවේ විගණන නිලධාරියා බලන නිසා එවැනි තත්වයන්ට ඉඩ කඩ නෑ. කොටින්ම මෙවැනි හොරකමක් තවමත් වාර්තා වී නැති බව මගේ විශ්වාසය. 

කෙනෙකු හොරකමට පෙළඹෙන ආකාරයන් වේනමම විග්‍රහ කල යුතු දෙයක්. එවැනි දෙදෙනෙක් එකම තැනක සිටීම අඩු සම්භාවිතාවක් තියෙන කාරණයක්. අනෙක මෙවැනි දේට නිලධාරීන් පත් කිරීමේදී කළමනාකාරවරයාට පුංචි ප්‍රයෝග යොදා ගන්න පුළුවන්. ඒ එතරම් හිත හොඳ නැති නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු යොදා ගැනීම වැනි දේ. අනෙක කාන්තා පාර්ශවය සාපේක්ෂව අක්‍රමිකතා වලට දක්වන අඩු බව මෙතනදී භාවිතා කරන්න පුළුවන්. කිසිම හොරකමක වගකීම ගනුදෙනුකරුවා මත පටවන්න බැංකු සුදානම් නෑ. ඒ වෙනුවට රක්ෂණ ක්‍රම මගින් ආවරණ ලබා ගැනීම බොහෝ විට සිදු වන දෙයක්.

PIN අංක තැපැල් මාර්ගයෙන් යැවීමේ අනෙක් අවාසිය තමයි හදිසි ගනුදෙනුකරුවකුට එය තරමක් පමා වී ලැබීම. මේ සඳහා බෙදාහැරීමේ පුද්ගලික ආයතන(Courier Services) වල සේවාව ලබා ගන්නවා. නමුත් මේ කිසිම ක්‍රමයක් 100% නිවැරදිව සිදු කිරීමට නොහැකියි. 

මේ ක්‍රමයේ PIN මුද්‍රණය නිසා බැංකුද මුහුණ පාන යම් ගැටළු තිබෙනවා. දැන් Dot Matrix මුද්‍රණ යන්ත්‍ර වෙළඳපොලේ නැති තරම්. ඉතිං මේවා මුද්‍රණය සඳහා Dot Matrix මුද්‍රණ යන්ත්‍ර අත්‍යාවශ්‍යයි. මේ නිසාම නොවුනත් PIN අංක සඳහා ඇති වී තිබෙන නව ප්‍රවනතාව තමයි, ගනුදෙනු කරුවාගේ ජංගම දුරකථනයට PIN අංකය යැවීම. හොඳයි ඔබට හිතෙන්න පුළුවන් එය ඉතා භයානක එකක් බව. නමුත් කිසිම ගනුදෙනු කරුවකුට තම කාඩ්පත නැති වී ඇති බව දැන ගැනීමට කාලයක් ගත වුවත්, තම ජංගම දුරකථනය කෙනෙකු ඈත් කර ගන්නේ රාත්‍රී නින්දේදී පමණයි. 

පින්තුරය ගත්තේ : http://www.linkedin.com

මේ ක්‍රමය මගින් කෙනෙකුට තම PIN අංකය කවුරුන් හෝ දැන ගත්තා යයි සිතනවා නම් කඩිනමින් නැවත නව PIN අංකයක් එම  ලබා ගන්න පුළුවන්. මේ ක්‍රම ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වන්න තව කොතරම් කාලයක් ගත වේදෝ යන්න මට මෙන්ම ඔබටද තිබෙන ගැටලුවයි. නමුත් මේ සඳහා සපයන ආයතන සුදානම් බව මා හොඳින්ම දන්නවා. අවශ්‍ය වී ඇත්තේ යම් බැංකුවක් ඒ සඳහා ඉදිරි පිම්මක් තැබීම පමණයි. 

2013 දී 24 තීරණාත්මක ඉලක්කමක් වෙයිද ?

රාජකාරි ඉවර වෙලා ගෙදර එන්න සපයලා තිබෙන කැබ් රියේ රියදුරුත් එක්ක සුහද පිළිසඳරක් දාගෙන එන එක මගේ පුරුද්දක්. කැබ් එක එන්න පරක්කු වෙලා කැබ් මධ්‍යස්ථානයේ අයත් එක්ක බහින් බස් නොවුන හැම දවසකම එහෙම තමා. මෙහෙම වෙලාවට රියදුරාට කථා කරන්න ඇරලා මම අහගෙන ඉන්න එක තමයි කරන්නේ. ගිය සිකුරාදා ආව කෙනාම තමයි අදත් ආවේ. මිනිහට මතක තිබ්බ ගිය සිකුරාදා මම කැබ් සේවාවට හොඳටම බැන්න බව. අද ආපු ගමන්ම ඇහුවේ

"අදත් පරක්කු වුනාද සර්" කියල

"නෑ අද එහෙම පරක්කුවක් නෑ" කියා මම නිශ්ශබ්දව යන්න උත්සාහ ගත්තත් මිනිහා මාව කතාවට ඇදාල ගත්තා. 

"සර් අද ඉඳල අර පොයින්ට් ක්‍රමය පටන් ගන්නවානේ, පොලිස් කාරයන්ට ගානක් හොයා ගන්න පුළුවන් නේද?"

පින්තුරය ගත්තේ : vectorstock.com

එහෙම කිව්වහම මටත් හිතුනේ මේ ලකුණු ක්‍රමය නිසා රාළහාමිලාට අමතර ආදායම් මාර්ගයක් රජය විසින් සපයලා දීලා කියලයි. මේ ක්‍රම හඳුන්වා දීම ඉතා වැදගත්. මොකද අද පාර බදු අරගෙන එලවන අර අශෝක් ලේලන්ඩ් බස් වලඩ්‍රයිවර් මහත්වරුන්ටයි, බටර් කපන්න වගේ එකතැන කපන ත්‍රී වීල් මල්ලිලාටයි, දකින දකින හැම අස්ස්කම රිංගවන්න හදන මෝටර් සයිකල් පදින තරුණ පරම්පරාවටයි යම්කිසි විනයක් ඇති කරවන්න අවශ්‍ය නිසා(මෙහෙම කිව්වහම අපේ මාරයාට තද වෙයිද දන්නෑ). 

දැන් නිකමට කල්පනා කරලා බලන්න මේ ලකුණු ක්‍රමය නිසා වාහන තදබදය අඩු වෙන්න පුළුවන්. ඒ කොහොමද ? කියල කෙනෙකුට හිතෙන්න පුළුවන්. දැන් හිතන්නකෝ එක්තරා ඩ්‍රයිවර් මහත්මයෙක් ටලකුණු විස්සක් ගහනවා ලැබෙනවා මාස දෙකක් ඇතුලත. එතකොට හරියට අර පාපන්දු ක්‍රීඩාවේදී කහ කාඩ් පත ලැබුණා වගේ. ඔන්න ඔය වගේ වෙලාවකට තවත් වරදක් කරලා ට්‍රැෆික් රාලහාමි කෙනෙකුට අහු වෙනවා

රාලහාමි : මහත්තයා ලකුණු විස්සක්, එතකොට මේකෙන් තව 10ක් ආවහම මහත්තයාගේ ලයිසන් කැන්සල්. මාස දහයක් බස් එකේ තමයි යන්න වෙන්නේ. මොකද කරන්නේ. උසාවි දාන්නද ?

මෙහෙම කියනකොටම අපේ රියැදුරු මහත්මයා බැගෑපත් වෙලා කොහොම හරි ගානක් කතා කර ගන්නවා. එහෙම වුනොත් හොඳයි. අපි හිතමු මේකේ අනික් පැත්ත වුණා කියලා එතකොට අර මහත්තයාගේ ලයිසන් කැන්සල් වෙනවා ඊළඟ අව්රුද්ද වෙනකං. එතකොට එක්කෙනෙක් අවුට්. මේ වගේ අපේ ඩ්‍රයිවින් ඉතා හොඳ නිසා වාහන එලවන අයගෙන් භාගයක්ම අවුට් වුනොත් පාරේ යන වාහන ගණන දෙකෙන් පංගුවක් වෙනවා. මෙහෙම වුනාම ට්‍රැෆික් නිකම්ම අඩු වෙනවා. එක බස් එකක යන සෙනග දෙගුණ වෙනවා. දුම්රිය වලට සෙනග වැඩි වෙනවා. එක්කෝ රාළහාමිලා පොහොසත් වෙනවා. 

මේ ළඟදී අපේ හිරූ ලියපු පොස්ට් එකකින් දාල තිබුණා, චායාරුපත් එක්කම පාරේ විවිධ වැරදි කරන ආකාරය. ඒ වගේම ඩුබායි වල රියදුරු බලපත්‍රය ලබා දෙන විදිය ගැන අපේ කෝරලේ මහත්තයා පොස්ට් එකක් දාලා තිබුණා. මේ දෙක දෙකක් වුණත්, මේ දෙක සමපාත වෙන තැනක් තියෙනවා. ඒ තමයි විදේශීය රටවල් වල මේවා වෙන විදිමත් විදිය සහ අපේ තිබෙන ප්‍රාථමික බව. ඒ අතින් දකුණු ආසියාවේ ලංකාවේ, ඉන්දියාවේ, බංගලිදේශයේ වගේ රටවල ඉන්න දුෂිත පොලිස් නිලධාරීන් එක්ක මේ වගේ නීතියක් තවත් පොතකට සීමා වෙච්ච් අර කියපු පොලිස් නිලධාරීන්ට අවශ්‍ය පරිදි හසුරුවමින් ජරාව ගොඩ ගහගන්න තිබෙන තවත් මාවතක්ද කියල හිතන්න වෙනවා. 

මේ වගේ නීතියක් දාලා අපේ පොලිස් නිලධාරී මහත්වරු හරියට ක්‍රියා කරයි කියල හිතාගෙන රජය ඉන්නවා. ඒත් නීති කඩන්න රියදුරන් පෙළෙඹෙන එක් හේතුවක් තමයි මේ වගේ දුෂිත නිලධාරීන් ඉන්න එක. හැබැයි අපි දැක්ක දඩ මුදල් වැඩි කරලා කරපු සීට් බෙල්ට් අනිවාර්ය කිරීම සහ බීමතින් රිය පැදවීම වගේ දේවල් යම් සාර්ථක මට්ටමකට ඇවිත් තිබෙනවා. හේතුව පොලිස් නිලධාරී මහත්වරු නීතිය හරියට ක්‍රියාත්මක කිරීමම නෙවෙයි. ඔවුන්ට හසු වී දඩ මුදලින් භාගයක් අතට දෙන්න තරම් වත්කමක් නැති නිසා. ඒ නිසා මේ අයට සිදු වෙනවා නීතිගරුක වෙලා තමන්ගේ එදා වෙලා කන්න තියෙන මුදල් ඉතිරි කර ගන්න. හැබැයි සමහර නීතිගරුක පොලිස් නිලධාරී මහත්වරු හරියට නීතිය ක්‍රියාත්මක කරනවා. එහෙත් වැඩියෙන් වෙන්නේ දුෂණය. මේවා ප්‍රසිද්ධ රහස්. ඕනෑම කෙනෙක් දන්නවා. මෙහෙම මුදල් අතට දීලා මාරු වෙන්නෙත් අපේ ක්‍රමයේ තියෙන අඩු පාඩු නිසා. රස්තියාදුව අවම කර ගන්න.

මම මේ ලඟදි දවසක් තඹුත්තේගම ප්‍රදේශයේ තියෙන දම්සෝපුර කියන ඉතාම දුෂ්කර ගම්මානයක තියෙන සේවා මධ්‍යස්ථානයට ගියා. එසේ ගොස් එන ගමනේදී වාහනයේ එලාම් එකක් නොකඩවා වදින්න පටන් ගත්තා. මේ වනවිට අපගේ රථයේ ශාඛාවේ අය දෙදෙනෙකුත් උන්නා. මම හිටියේ ඉදිරි අසුනේ. පිටුපස හිටිය මගේ මිත්‍ර විපුල රියදුරාගෙන් මේ ගැන විමසා සිටියා. ඔහුගේ සීට් බෙල්ට් එක නොපැළඳ ඉන්න නිසා තමයි මේ එලාම් එක නාද වුනේ. මා පුරුද්දක් වශයෙන් වාහනයකට ගොඩ වූ විට ආසන පටි පළඳිනවා. මේ පැත්තේ කොහෙන්ද පොලීසිය යන්න තමයි උත්තරය වුනේ. ඇත්තටම මේ වගේ කැලෑබද ප්‍රදේශයක පොලීසිය තියා ග්‍රාමසේවක වරයෙක් වත් ඉන්න පුලුවන්ද ? කියලා අපිට හිතුනා. විපුල පුන පුනා ඉල්ලා සිටියා ආසන පටිය පළඳින්න. එහෙත් එය මායිම් නොකළ අපේ තරුණ ඩ්‍රයිවර් මහත්මා දිගටම ධාවනයේ යෙදුනා. විනාඩි පහක් යන්නට පෙර විශාල ගසක් යට සෙවනේ හුන්, අව් කන්නාඩි පැළඳ, ඉන්දීය සිනමා නළු රජිනි කාන්ත් සිහි ගන්වන පාංශු දේහදාරී පොලිස් එස් අයි මහත්මයෙක් ඉතාම සෘජුව ඉඳ වාහනය නැවත්වූවා. වාහනයට එබුනා සීට් බෙල්ට් දාල නෑ නේද ? ලියන්න කියා ඔහු අණ කළා. 

මා එක් වර ආ විනිශ්චය වුයේ මේ නිලධාරියා නම්, නීතිගරුක අයෙක් බව. එම තීන්දුව හරියටම හරි යන්න තේරුම් ගන්න අප සියලු දෙනාට වැඩි වෙලාවක් ගත වුනේ නෑ. ඒ සඳහා සමතයකට යන්න මා මිත්‍ර විපුල සුදානම් වත්දී ප්‍රදේශයේ බැංකු නිලධාරියා තමා මේ ලියන රාළහාමිලා අඳුරනවා එහෙත් එස් අයි මහතා නොහඳුන බව පවසා එලියට බැස්ස. එහෙත් අර පොඩි නිලධාරීන් දෙදෙනා මුහුණ ඔබාගෙනම දඩ පත්‍රය අපේ රියදුරාට බාර දුන්නා. අපිට පිටත් වීම හැර කල හැකි කිසිවක් තිබුණේ නෑ. යන අතර වාරයේ මමත් විපුලත් රියදුරු තරුණයාට හොඳටම දෙහි කැපුවේ පුරුද්දක් ලෙස ආසන පටි පැලඳුවනම් එසේ නොවන බව. ඇත්තටම මෙහිදී වැදගත් වන්නේ ප්‍රදේශය නොව එහි අවශ්‍යතාවයයි. අපේ අය පොලීසිය අල්ලන නිසා ආසන පටි පැළඳ ගත්තත්, අවශ්‍ය කාරණය අනතුරින් වැළකීම. 

දැන් අපේ අර රියදුරාට සිදු වනවා උසාවියට ඊළඟ සතියේ ඉදිරිපත් වී දඩය ගෙවන්න. දැන්  අර නිලධාරියාව බොහෝ දෙනෙකුට පෙනෙන්නේ පිස්සකු ලෙස. සමස්තය එක් ආකාරයකට ක්‍රියා කරද්දී ඔහු පමණක් උඩුගම් බලා පිහිනනවානම් එහෙම පෙනෙන එකේ වැරද්දක් නෑ. දැන් අපේ රියදුරාට ගෙවන්න වෙන දඩ මුදල, නිවාඩු ලාබාගෙන් වෙනමම උසාවි පැමිණීමට සිදු වීම, නීතිඥයකුගේ සහය ලබා ගන්න. කොටින්ම මෙය සැබෑ දඬුවමක්. ඔහුට ඊළඟ සතියේ දවසක් විත් රියදුරු බලපත්‍රය රැගෙන යන්න කීවත් එයත් දඬුවමක්. 

නමුත් අපේ මේ දඩ මුදල් අය කිරීම සහ උසාවි ක්‍රමය ගැන පැහැදෙන්නට බෑ. ඔහු වරදක් කල බව සැබෑය. එහෙත් ඒ සඳහා සිරිපා කරුණා කරන්න වැනි ගමනක් යා යුතුද? විකල්ප ක්‍රමයක් ලෙස තමන්ට පහසු පොලිස් ස්ථානය සහ උසාවිය විමසා ඒ වෙත දඩුවම හෝ දඩ මුදල් ගෙවීමට යොමු කිරීම කාලෝචිත නැද්ද? මෙසේ අදාළ ප්‍රදේශය වෙත යාමට සිදු වීමද දඬුවමේ කොටසක්ද ? 

මුලින් සාකච්චා කල ලකුණු ක්‍රමය සහ සමස්ථ දඩ ක්‍රියාවලිය යම්කිසි අධීක්ෂණයක් යටතේ සිදු විය යුතු බව මාගේ විශ්වාසයයි. පොලිස් නිලධාරියා වරදකරුවන් හසු කර ගැනීමේ සිට උසාවිය දක්වා යොමු කරන ක්‍රියාවලිය ගැන සොයා බැලීමට වෙනත් බලතල සහිත උසස් නිලධාරීන්ගෙන් සැදී පරීක්ෂණ කණ්ඩායමයක අවශ්‍යතාවය පැහැදිලි වෙයි. එසේ වූවානම්, දඩ මුදල් වෙනුවට අල්ලස් ගැනීම වැනි ක්‍රියා සහ අත්තනෝමතික දඩ ගැසීම්ද පාලනය වනු ඇත. එසේ නොමැතිව මෙවැනි නීති දාහක් ගෙන ආවත් එය එම නිලධාරීන්ගේ ලාභ ප්‍රයෝජන සඳහා භාවිතා කිරීම හැර වෙනත් සෙතක් නොවනු ඇත. 

නීති වලින් පැන යාමට උපන් හපන්කම් දක්වන අපේ ජනතාව ගැනද වචනයක් කිව යුතුය. ඔවුන් හෙල්මට් පළඳින්නේ හිස ආරක්ෂා කර ගැනීමට නොව පොලීසියෙන් බේරීමටය. සමහරවිට හෙල්මට් මෝටර්සයිකල් ධාවනය සඳහා සුදුසු නොවන වැඩබිම් හෙල්මට්, ක්‍රිකට් හෙල්මට් වැනි දෑ දමාගෙන යන්නේ අනතුර වලක්වා ගැනීමට නොව නීතියෙන් ගැලවීමටය. දැන් සීට් බෙල්ට වලටද විකල්ප සොයමින් සිටී. බීමතින් එලවන්නේ නම් වාහනයේ ඒ.සී. නොදමා වීදුරු පහත කරගෙන යයි, මවුත් වොෂ් වලින් කට සෝදයි, පේපර් මින්ට් වැනි දෑ වික විකා යයි. වෙනත් උපක්‍රම ලෙස තම බිරිඳ හා අත දරුවා ඉදිරිපස ආසනයේ ගෙන යයි. එහෙත් බීමතින් රිය පැදවීමෙන් සිදු විය හැකි අනතුර හෝ ආසන පටි නොපැළඳ ගමන් කිරීමෙන් වෙන හානිය, හෙල්මට් නැතිව යාමෙන් සිදු වන අනතරු වලට වඩා දඩයෙන් බේරීම ඉදිරියට විත් තිබේ. මෙවැනි රටක නීතිය ක්‍රියාත්මක කරනුයේ කෙසේද? නීති යොදන්නේ රජයට මුදල් අය කර ගැනීම සඳහා පමණක්මද ? නැතිනම් දෙමව්පියන් හෙල්මට් දමා දරුවන් ඔහේ ගෙන යන්නේ මන්ද  යන්නට කිසිවකුට පිළිතුරු තිබේද? ජංගම දුරකථනය භාවිතයෙන් සිදු විය හැකි අනතුරු. අනෙක් පස සිටින කෙනා සැම විටම ඔබට ගෙන එන්නේ සුදහ පණිවුඩයක්ද ? මරණයක් ගැන හෝ වෙනත් ආපදාවක් දන්වා සිටියහොත් ඔබට තත්වය පාලනය කර ගත හැකිද ?

මේවාට අපේ අය දෙන කදිම උත්තර සෙට් එක නම්, ලොක්කෝ හොරකම් කරත්දී අපි කරන පොඩි ඒවා තමා පෙන්නේ, මේ රටේ ඉහල සිට පහලට සියලු තැන් වල දුෂණය, අපි විතරක් හරි වෙලා වැඩක් නෑ. මේ රට හදන්න බෑ වාගේ කියමන්ය. මේ නීති ගෙන එන්නේ ඇයිදැයි ඔබත් සිතා බලන්න. 

ප.ලි. අද සිට ක්‍රියාත්මක වන නීතිය මාරක අනතරු සහ බීමතින් රිය පැදවීම සඳහා පමණක් අදාළ වන බව එකී රියදුරු මහතාම කියා සිටින ලදී. නැතිනම් ලබන අවුරුද්දේ දෙසැම්බර් වනවිට පාරේ තිබෙන්නේ මැති ඇමති වරුන්ගේ වාහන පමණක් බව සහතික කොට කිව හැක. 

ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පත තෝරා ගැනීම සහ පොලී අය කිරීමේ

මගේ පහුගිය පොස්ට් එකෙන් (ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතක් ලබා ගැනීමට ප්‍රථම ..) විස්තර කළා ශ්‍රී ලංකාව තුල දැනට ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රමුඛ කාඩ් මධ්‍යස්ථාන වල ගාස්තු අය කිරීම ගැන. ඒ ගැන අදහස් පල කරපු ඊ-මේල් කවිකාරි අක්කගේ (මම සාමාන්‍යයෙන් අක්කා අයියා වචන දාල කථා කරන්න කැමති කෙනෙක් නොවුනත් සයිබර් සිහින උළෙලේදී ඇය මුණ ගැසුණු නිසා මට නිකමට අක්ක කියවෙනවා)  අදහසට අනුව ඇය පාවිච්චි කරන HSBC Advance  කාඩ් පත් කිසිදු ගාස්තුවක් අය කරන්නේ නැතිලු. ලු නෙවෙයි නෑ. නමුත් අය පාවිච්චි කරන ක්‍රමයට මේ කාඩ් වර්ග සියල්ල ඇගේ අතට දුන්නත් කිසි ගැටළුවක් වෙන්නෑ. මොකද ඇය පොලී රහිත සහන කාලය  අවසන් වෙන්න කලින් ආපසු ගෙවන නිසා. ඇය මේ විදියට කිව්වත් හැමෝටම ඒ ක්‍රමය අනුගමනය කරන්නපුළුවන් කමක් නෑ. ඒ නිසා ඔය කියන ගාස්තු ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න වෙනවාමයි. 

මොකක්ද මේ පොලී රහිත සහන කාල සීමාව(Grace Period) ? හිතන්න ඔබ කාඩ් පතේ හිඟ මුදල 0.00 තිබෙන විට ඔබ රුපියල් 7500.00 ක මිලදී ගැනීමක් කරනවා කියල, ඒ වගේම ඔබේ මාසික වාර්තාව පිලියෙල් වන්නේ සෑම මසකම විසි වෙනිදා කියලත් උපකල්පනය කරමු. අර කියපු මිලදී ගැනීම ඔබ සිදු කලේ මාසේ පස්වෙනිදා කියලා ගත්තොත්, මේ විසි වෙනිදා ඔබගේ මාසික වාර්තාවේ එන ශේෂය වන්නේ 7500.00 ඒ වගේම ගෙවිය යුතු අවම මුදල, අවම මුදල හෝ මුළු මුදල ගෙවිය යුත්ත්තේ කෙදිනට ප්‍රථමද ?(Due Date) යන්නත් සඳහන් වෙනවා. හිතන්න ඔබට විසි වෙනිදා හැදෙන මාසික වාර්තාව විසි පස් වෙනිදා ලැබුනා කියල, එහි සඳහන් ගෙවිය යුතු දිනය 31 කියල හිතුවොත් මෙහි සහන කාලය දින 21ක් වෙනවා(05 සිට 20 දක්වා). ඔය කාල සීමාව ඇතුලත් ගෙව්වොත් ඊළඟ මාසයේදී කිසිදු පොලියක් ගෙවීමට සිදු වන්නේ නෑ. මේකෙදි උපරිම සහ අවම සහන කාලය කියල දෙකක් තියෙනව. අවම සහන කාලය අදාළ වෙන්නේ ඔබ විසි වෙනිදා මිලදී ගත භාණ්ඩ වලට. ඒ වගේම උපරිම සහන කාලය ලැබෙන්නේ 21 වෙනිදා කරපු මිලදී ගැනීම් වලට. එවැනි ගණුදෙනු ඊළඟ මාසයේ මුද්‍රණය වන මාසික වාර්තාවට තමා ඇතුලත් වන්නේ. ඒ නිසා උපරිම සහන කාලය වන්නේ මෙන්න මේ දින වල ගත් ඒවා. එදා වගුවේ මෙන්න මේ සහන කාලය ඇතුලත් නොකළේ හිතාමතාමයි. අද මේ විස්තරයත් සමග එක් කරන බලාපොරොත්තුවෙන්. එහෙමනම් කාඩ් පතක් ගැනීමේදී ඔබ මෙන්න මේ සහන කාලය ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න ඕනේ. අපේ බැංකුවේ උපරිම සහන කාලය දින 51ක් අවම දින 21ක්. ඔබට කාඩ් පතක තෝරා ගැනීමේදී ඉහල ලකුණු ප්‍රමාණයක් මේ කාරණයට එක් කරන්න. අදාල ආයතනයෙන් මේ ගැන විමසා සිටින්න.

නමුත් ඉහත ඇයගේ රෙකමදාරුව හොඳයි ඒ ආකාරයට කාඩ් පත පාවිචිචි කරන කෙනෙකුට. කාඩ් පතක් තෝරා ගැනීමේදී මෙන්න මේ ගාස්තු පමණක් සැලකිල්ලට ගෙන තෝරා ගැනීම කරන්න බෑ. හොඳයි ලංකාවේ හැමෝටම ඇයගේ මේ ප්‍රතිපදාව අනුගමනය කරන්න බෑ. මමවත් ඒ ක්‍රමය කරන්නේ නෑ. යම් ශේෂයක් ඉතුරු කරන්න බොහෝ දෙනාට සිදු වෙනවා මේ තියෙන ආර්ථික තත්ත්වෙත් එක්ක. මම බලල තියෙන දෙයක් තමයි මුලින්ම කාඩ් පතක් ගත්තු ඇය මුල් මාස කිහිපයෙදේ ගිණුම් වාර්තාවේ සඳහන් අය වියයුතු මුළු මුදලම ගෙවා දමනවා. පස්සේ පස්සේ යම් මුදලක් නොගෙවා ඉදිරියට යනවා. ඔන්න ඔය කොටසට තමයි පොලිය අය කරන්නේ. මේවායේදී එක් එක් කාඩ් මධ්‍යස්ථානය වෙනස් ආකාරයකින් පොලිය අය කරනවා. මම දන්නා විදියට වඩාත්ම නරක ක්‍රමය(ගනුදෙනුකරුවට) අනුගමනය කරන්නේ HSBC කාඩ් වලට. ඔවුන් පොලිය අය කරන්නේ එක් එක් අයිතමයට(Itemised Interest).  

මේ ගැන අපිට අනාවරණය කර ගන්න ලැබුනේ මගේ මිතුරෙක් කල ලිඛිත ඉල්ලීම මත ඔවුන් පොලිය ගණනය කල ආකාරය දක්වා එවන ලද ලියවිල්ලකින්. හිතන්න ඔබේ කාඩ්පතේ හිඟ ශේෂය 21213.50යි කියල. මේකේ අඩංගු පොලිය වෙන් කලොත් අනිත් කොටස ගාස්තු සහ මිලදී ගැනීම්. හිතන්න ඔබ පහුගිය කාලයේ කරන ලද ගෙවීම් වලින් 2009 දී කල ගනුදෙන්වක රුපියල් පහක් පියවී නෑ කියා. ඔවුන් අර රුපියල් පහට එදින සිට අද දක්වා පොලිය හදනවා. මෙහි සඳහන් කරන්න ඕන අනිත් කාරණය තමයි ඔබේ ගෙවීම් වලින් මුලින්ම අඩු කරන්නේ මුදල් අත්තිකාරම් ලබා ගත ඒවා තිබෙනවානම් එම ගණුදෙනු මුදල. හිතන්න මේ 21213.50ත ඔබ රුපියල් පන්දහසක් ගෙවනවා කියල, ඔබ පහුගිය මාසේ රුපියල් 3500.00 ක මුදල් අත්තිකාරමක් ලබා ගත්තේ නම්, අර පන්දාහෙන් තුන්දහස් පන්සීයක් අය කර ගන්නවා. බොහෝ කාඩ් මධ්‍යස්ථාන මුදල් අත්තිකාරම ලබා ගත දිනයේ සිට පොලිය අය කරනවා. දැන් ඉතිරි වන රුපියල් 1500.00 න් ඊළඟට අය කරන්නේ පොලිය. මෙහි පොලිය රුපිය 1285.00 ක් වුනොත්  රුපියල් 215.00ක් තමයි ඔබ ලබා ගත ණය මුදලින් අඩු වෙන්නේ. එම රුපියල් 215.00 අඩු කරන්නේ ඔබ කල පැරණිම ගනුදෙනුවෙන්. හොඳයි එයින් ඉතිරි මුදල 240.00ක් නම්, තවත් රුපිය 25.00 ක් ඉහත ගනුදෙනුවෙන්  ඉතිරි වනවා ඊළඟ මාසයට.

ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටර්ඩ් බැංකුව පොලිය අය කරන්නේ මෙහෙමයි. මුලින්ම පසුගිය මාසික වාර්තාවේ ඇති ශේෂයට ගනුදෙනුකරුවා මුදල් ගෙවන දිනය දක්වා පොලී හදනවා. ගිය මාසයේ හිඟ මුදල 15252.13 ක යයි ගත්තොත්, ඔබගේ මාසික වාර්තා දිනය 15 යයි ගතහොත්. මේ හිඟ මුදලේ සිට ඊළඟ ගනුදෙනුව දක්වා නොවෙනස්ව පවතී ශේෂයට මුලින්ම පොලිය හදනවා. ඉන් පස්සේ කරන මිලදී ගැනීම හෝ මුදල් ගෙව්විම එකතු/අඩු කර ඉන්පසුව කරන ගනුදෙනුව දක්වා පොලිය ගණනය කරනවා.  මේ ආකාරයට ගිණුමේ ශේෂය වෙනස් වන හැම දිනක සිටම එම ශේෂය පවත්වාගෙන ඈ දින ගන්නට පොලිය සාදා අවසන් ඉලක්කම ගණනය කරනවා. මම හිතන විදියට මේ ක්‍රමය තමා හොඳයි. මොකද මේ මගින් ගණුදෙනු කරුවට අඩු ශේෂය පවතී දින වලට අඩු පොලියකුත්, වැඩි ශේෂය පවත්වාගෙන ගිය දින ගන්නට එම මුදලට අදාළ වන පොලියත් අය වීම නිසා. 

මහජන බැංකුව පොලී අය කරන්නේ මාසික වාර්තා දිනයට ඇති ශේෂයට. මෙහෙම වුනහම බැංකුවට ලැබෙන පොලී ආදායම ඉතා අඩු වනවා. අපේ කවි කාරිගේ වර්ගයේ අය මුදල් ගෙවා ශේෂය බින්දුව කලවිට පොලියද බින්දුවක් වනවා. එහෙත් මාසයේ මිලියන් ගණනක් බැංකුවේ මුදල් පාවිච්චි කර අර දිනට කලින් මුදල් ගෙව්වොත් ලැබෙන පොලියක් නෑ. නමුත් අර ගනුදෙනුකරුවා බැංකුවේ මුදල් අවම වශයෙන් දින 15 ක් වත් නොමිලයේම භාවිත කරනවා. 

ඉහතින් විස්තර කලේ තෝරාගත් බැංකු කිහිපයක පොලී අය කරන ක්‍රමය පමණයි. නමත් මෙම කාඩ් තුනෙන් බින්දුව ශේෂයේ තියල එකම ප්‍රමාණයක ගණුදෙනු කියපයක් කළහොත් වැඩිම පොලිය HSBC  වලිනුත්, අඩුම පොලිය මහජන බැංකුවෙනුත්  ගණනය වන ආකාරය ඔබට නීරීක්ෂණය කල හැක. එහෙත් SCB පොලිය ඉහත බැංකු දෙකට ලැබෙන පොලියට අතර ප්‍රමාණයක් වනු ඇත. ඒ අනුව ගනුදෙනුකරු සහ බැංකුවේ යන දෙකටම සාධාරණ ක්‍රමය මෙය බව වැටහෙනවා ඇත. 

මීළඟ ලිපියෙන් : එක් එක් ආයතන ලබා දෙන පහසුකම් සලකා බලමු. ඔබට ගැලපෙන කාඩ්පත තෝරා ගැනීමට ඔබ එය ලබාගෙන කරන්න යන ක්‍රියාව කුමක්දැයි වැදගත් වනු ඇත. හොඳයි කාඩ්පත ලබාගෙන නිකන්ම එය තබා ගන්නා කෙනෙකුට වඩා හොඳ ක්‍රමය ඉතාම අඩු ගාස්තු අය කරන ආයතනයේ කාඩ් පත ලබා ගැනීමයි. මන්ද ඔබ ගණුදෙනු කලත් නොකලත් වාර්ෂික ගාස්තු ගෙවීමට සිදු වන නිසයි. 

ප:ලි: පොස්ට් කරන වෙලාව අලුයම 2.10.
පින්තුරය ගත්තේ : creditcards.com

ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතක් ලබා ගැනීමට ප්‍රථම ....

අද මම හිතුව විශේෂ මාතෘකාවක් ඔස්සේ තොරතුරැ ටිකක් ඉදිරිපත් කරන්න. මේ වනවිට ඔබ අතේ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පත් කිහිපයක්ම තිබෙන්න පුළුවන්. සමහරවිට ඔබ අලුතෙන් කාඩ් පතක් ගන්න හිතාගෙන ඉන්න කෙනෙක් වෙන්නත් පුළුවන්. මට හිතුන ඔබට කාඩ් පතක් තිබුනත් නැතත් පහලින් තියෙන ලංකාවේ තිබෙන ප්‍රධාන ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පත් සමාගම් වල ගාස්තු පිලිබඳ සංසන්දනයක් ඉදිරිපත් කරන්න. ඔබ මේ වන විටත් දන්නවා ඇති මම මහජන බැංකුවේ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් මධ්‍යස්ථානයේ තොරතුරු තාක්ෂණ අංශයේ සේවය කරන බව. මොනවා උනත් මේ ගාස්තු වල සංසන්දනයක් පමණයි. ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතක් ගන්නට පෙර ඔබ සැලකිය යුතු තව කරුණු බොහොමයක් තිබෙනවා. ඔබගේ පහසුව සඳහා එක් එක් ආයතන වල ගාස්තු මෙසේ වගුවග් ලෙසේ පිළියෙළ කළා(හරිම අමාරුවෙන්). එහෙනං බලා ගන්න

වගුව මත ක්ලික් කිරීමෙන් සම්පුර්ණ වගුව බලා ගන්න පුළුවන්

ඇත්තටම ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතක් තෝරා ගන්න එම ආයතනය අය කරන ගාස්තු පමණක් මදි. ඔවුන් ලබා දෙන ගනුදෙනුකාර සේවයේ කාර්යක්ෂමතාව. ඔබ ගැටලුවකට මුහුණ දුන් විට ඔවුන් ක්‍රියා කරන ආකාරය. ඔවුන් ලබා දෙන පහසුකම්. අස්තානගත වූ විට, සොරා ගත් පසු සිදු වන දේ වගේ කාරණා ගොඩක් සලකා බලන්න වෙනවා. මෙන්න මේ කාඩ් පත හොඳයි කියා මා පවසන්නේ නෑ. නමුත් ඔබ ලබා ගත යුත්තේ කුමන කාඩ් පත දැයි ඔබටම තීරණය කිරීමට හැකි වන අයුරින් තොරතුරැ ඉදිරිපත් කරන්නම්. 

ඉදිරියේදී ලිපි කිහිපයකින් ක්‍රෙඩිට් කාඩ් ගැන ඔබ දත යුතු බොහෝ දේ ගැන මා දන්නා දේ අකුරු කරන්නම්. 

තොරතුරු මුලාශ

http://www.combank.net/newweb/info/181?oid=22

http://www.sampath.lk/sccFTP/cardcentre_charges.pdf

http://www.hsbc.lk/1/PA_ES_Content_Mgmt/content/PDF/tariffsec1.pdf

http://www.standardchartered.com/lk/personal-banking/credit-cards/en/_pdf/T&C%20-%207th%20June%202012.pdf

http://www.americanexpress.lk/personal/cards/compare_blue_c.html

http://www.americanexpress.lk/personal/cards/compare_green.html

http://www.americanexpress.lk/personal/cards/compare_gold.html

http://www.americanexpress.lk/platinum/guide-to-services-and-fees.html

http://www.hnb.net/data/pdf/promotion/important_information_regarding_your_hnb_credit_card.pdf

http://www.hnb.net/data/pdf/promotion/calculation_method_of_interest.pdf

http://web.boc.lk/assets/pdf/Tariff_2011.pdf

http://www.peoplesbank.lk/downloads/card/Brochure.pdf

පබ්ලිෂ් කරන වෙලාව රාත්‍රී 1.05යි.